การบันทึกการเรียนการสอนครั้งที่3 วันศุกร์ ที่ 29 มกราคม พ.ศ.2559 เวลาเรียน 13.30-17.30 น.

บันทึกการเรียนการสอนครั้งที่3วันศุกร์ ที่ 29 มกราคม พ.ศ.2559

 เวลาเรียน 13.30-17.30 น.

เนื้อหาที่เรียน ความรู้ที่ได้รับ

อาจารย์แจกกระดาษให้เขียนชื่อตนเองและนำไปแปะหน้าห้องเรียน โดยกระดานจะแบ่งเป็น สองช่อง คือช่องมาและไม่มา จากกิจกรรมนี้สามารถเรียนรู้คณิตศาสตร์ในชีวิตประจำวันได้ เช่น รู้จำนวนที่อยู่ในห้องเรียนและสามารถบอกได้ว่ามีนักเรียนที่มาจำนวนกี่คน และไม่มาจำนวนกี่คน
จากกิจกกรมนี้ได้เรียนรู้ทักษะ การนับเลข บวกลบเลข บอกจำนวนได้ เขียนเลขฮินดรูอารบิก การเปรียบเทียบ
จากกิจกรรมใช้วิธีการเรียนการสอนที่ใช้ในชีวิตประจำวันไม่ใช่การสอนที่พูดอธิบาย วิธีการสอนข้างต้นจะทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้ด้วยตัวเองและเกิดทักษะกระบวนการคิด

การสอนเด็กปฐมวัย 

การสอนให้เด็กรู้จักตัวเลขหรือเขียนตัวเลขได้
1. คุณครูต้องเขียนให้เด็ก เพราะเด็กยังไม่สามารถเขียนตัวเลขเองได้
2. การสอนให้เด็กรู้จักตัวเลขเราควรสอนแบบรูปธรรมคือ นำบัตรภาพที่เป็นตัวเลขให้เด็กดู
3. ในวัยเด็กที่โตขึ้นมาอีกหน่อย ก็จะมีการเขียนตามเส้นปะและfree hand

 กิจกรรมต่อมาเป็นการนำเสนองานที่ได้รับมอบหมายไว้

เลขที่ 1 นำเสนอบทความเรื่อง การจัดประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัย
เลขที่ 2 นำเสนอวิดีโอตัวอย่างการสอน เรื่องเจ้าแกะจอมฉลาด
เลขที่ 4 นำเสนอบทความเรื่อง เด็กปฐมวัยเรียนรู้อะไรในคณิตศาสตร์

เข้าสู่บทเรียนการเรียนการสอน

เรื่อง ความคิดเชิงคณิตศาสตร์ เข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับความยาว น้ำหนัก ปริมาตร เงินและเวลา
สาระและมาตรฐานการเรียนรู้

สาระที่ 1 จำนวนและการดำเนินการ
สาระที่ 2 การวัด
สาระที่ 3 เรขาคณิต
สาระที่ 4 พืชคณิต
สาระที่ 5 การวิเคราะห์ข้อมูลและความน่าจะเป็น
สาระที่ 6 ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์

1. ความคิดเชิงคณิตศาสตร์ (Mathematical Thinking)
 จำนวนนับ 1 ถึง 20
 เข้าใจหลักการนับ
 รู้จักตัวเลขฮินดรูอารบิกและตัวเลขไทย
 รู้ค่าของจำนวน
 เปรียบเทียบ เรียงลำดับ
 การรวมและการแยกกลุ่ม

2. มีความรู้ความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับ ความยาว น้ำหนัก ปริมาตร เงิน และ แวลา
 เปรียบเทียบ เรียงลำดับ และวัดความยาว น้ำหนัก ปริมาตร
 รู้จักเงินเหรียญและธนาบัตร
 เข้าใจเกี่ยวกับเวลาและคำที่ใช้บอกเวลา

กิจกรรมต่อมา ร้องเพลงเพื่อเชื่อมโยงกับวิชาคณิตศาสตร์

เพลงสวัสดียามเช้า 

ตื่นเช้าแปรงฟันล้างหน้า อาบน้ำและมาแต่งตัว

กินอาหารของดีมีทั่ว หนูเตรียมตัวจะไปโรงเรียน

สวัสดีคุณแม่คุณพ่อ ไม่รีรอรีบไปโรงเรียน

หลั่นล้า หลั่นลา หลั่นหล่า หลั่น ลันลา

หลั่นลา หลั่นล้า

-จากที่ได้ร้องเพลงนี้จะเชื่อมโยงความรู้เกี่ยวกับช่วงเวลา เด็กจะรู้ว่าตอนเราอาบน้ำมาโรงเรียนนี่คือตอนเช้า

เพลง สวัสดีคุณครู 

สวัสดีคุณครูที่รัก หนูจะตั้งใจอ่านเขียน

ยามเช้าเรามาโรงเรียน หนูจะพากเพียรขยันเรียนเอย 

-จากเพลงนี้ ได้เรียนรู้ช่วงเวลา

เพลง จัดแถว 

สองมือเราชูตรง แล้วเอาลงมาเสมอกับบ่า

ต่อไปย้ายไปข้างหน้า แล้วเอามาอยู่ในท่ายืนตรง 

-จากเพลงนี้ ทำให้เด็กรู้ตำแหน่งส่วนต่างๆของร่างกาย และเรียนรู้การจัดแถว และการเรียงแถว

เพลง ซ้าย-ขวา 

ยืนให้ตัวตรงก้มหัวลงตบมือแผละ

แขนซ้ายอยู่ไหนหันตัวไปทางนั้นแหละ

-จากเพลงนี้ เด็กจะสามารถรู้ว่าทางซ้าย ทางไหน ขวา

ทักษะที่ได้รับ 

- ทักษะการคิด
-ทักษะการสอน
-ทักษะการวางแผน
-ทักษะการนับ การเข้าใจ บอกจำนวน
-ทักษะการคิดวิเคราะห์

การนำมาประยุกต์ใช้

- สามารถนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน
- สามารถนำไปจัดประสบการณ์การเรียนการสอนที่เหมาะสมกับเด็กปฐมวัย
- สามารถนำเทคนิควิธีการสอนมาใช้ในการสอน
- สามารถนำไปใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอนต่างๆได้

บรรยากาศในห้องเรียน

การสอนของอาจารย์เป็นการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนให้มีส่วนร่วมในการเรียนการสอน อาจารย์จะมีการตั้งคำถามเพื่อให้ได้คิดวิเคราะห์และช่วยกันหาวิธีหรือคำตอบ อาจารย์ใช้คำถามที่เป็นปลายเปิด ในการเรียนการสอนเพื่อนๆทุกคนตั้งใจฟังแต่อาจจะมีอาการง่วงนอนบ้างเนื่องจากเป็นเวลากลางวันแต่อาจารย์ก็นำกิจกรรมการร้องเพลงมาเสริมในการเรียนการสอนเพื่อให้นักศึกษาผ่อนคลาย

ประเมิน

ประเมินตัวเอง
ตั้งใจฟังเวลาอาจารย์สอน จดบันทึกการเรียนการสอน มีส่วนร่วมในการตอบคำถาม

ประเมินเพื่อน
 ตั้งใจฟังที่อาจารย์สอน ช่วยกันตอบคำถาม

ประเมินอาจารย์
 พูดเสียงดังฟังชัด สอนเข้าใจ ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนการสอน

สรุปบทความ เรื่อง ทำอย่างไรให้ลูกรักคณิตศาสตร์

ทำอย่างไรให้ลูกรักคณิตศาสตร์

     ผู้ปกครองสามารถสร้างเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์และพัฒนาทักษะกระบวนการดังกล่าวนี้ให้กับลูกรักของตนเองได้ ขอเพียงให้ผู้ปกครองมีเวลาอยู่ใกล้ชิดลูก หากิจกรรมง่ายๆ ทำร่วมกัน เช่น ใช้เวลาระหว่างการเดินทางไปส่งลูกที่โรงเรียนในช่วงเช้า-เย็น มีกิจกรรมในช่วงค่ำหรือช่วงวันหยุดอาจเป็นช่วงเวลาดูโทรทัศน์ร่วมกัน ถามปัญหาที่ต้องใช้เหตุผลมาคุยกันบ้าง ในกิจกรรมหนึ่งๆ ลูกอาจได้พัฒนาทักษะกระบวนการไปพร้อมๆ กันหลายทักษะ ซึ่งหมายถึงได้พัฒนาทักษะพื้นฐานอื่นๆ อีกด้วยเช่น ทักษะการสังเกต การคาดคะเนและการประมาณ

 ผู้ปกครองสามารถนำเรื่องราวในชีวิตประจำวันมาผูกโยงเป็นปัญหาที่เหมาะสมกับลูกได้เช่น การได้โต้ตอบปัญหากัน ผู้ปกครองมีส่วนกระตุ้นให้ลูกได้คิดเป็นระบบ ใช้เหตุผลที่สมเหตุสมผล ผู้ปกครองรู้เป้าหมายของกิจกรรม แต่ลูกได้ฝึกทักษะกระบวนการคิดและการแก้ปัญหาไปโดยไม่รู้ตัว

    

     คำตอบของลูกทุกคำตอบ เป็นความคิดสร้างสรรค์ทั้งนั้น จะเป็นคำตอบที่ถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง ไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับผู้ปกครองมากนัก แต่สิ่งสำคัญยิ่งกว่า คือ ลูกของเรารู้จักคิด พยายามหาวิธีแก้ปัญหา วิธีคิดของลูกเป็นการพัฒนาด้านทักษะและกระบวนการทั้งสิ้น

     ท่านผู้ปกครองพอจะเห็นแนวทางที่จะช่วยลูกรักให้รักคณิตศาสตร์ มีการพัฒนาการคิดและการแก้ปัญหาทางคณิต-ศาสตร์ได้บ้างแล้ว ขอเพียงให้ท่านมีเวลาและใช้โอกาสนี้อยู่ใกล้ชิดกันนั้นเล่นหรือคุยกับลูกโดยมีสาระทางคณิตศาสตร์บ้างเท่านั้น

การบันทึกการเรียนการสอน ครั้งที่2 วันศุกร์ ที่ 15 มกราคม พ.ศ.2559 เวลาเรียน 13.30- 17.30 น.

เนื้อหาที่เรียน 

การสอนคณิตศาสตร์แบบลงมือทำโดยอาจารย์แจกกระดาษเปรียบเทียบจำนวน
อาจารย์ผู้สอนทำกิจกรรมให้ดูเป็นตัวอย่างโดยที่จำนวนนักเรียนในห้องมี 18 คน แต่อาจารย์แจกกระดาษ 8 แผ่น ในกิจกรรมนี้จะเหลือ10 คน ที่ไม่ได้กระดาษ
อาจารย์แจกกระดาษ 1 แผ่น พร้อมให้ 3 หัวข้อใหญ่ คือ
 1. เด็กปฐมวัย
 2. การจัดประสบการณ์
3. คณิตศาสตร์
 ให้ทำเป็น mind mapping พร้อมกับแตกหัวข้อย่อย

ความรู้ที่ได้รับ 

จากที่อาจารย์ได้สอนโดยการให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการเรียนรู้ ทำให้เราเข้าใจชัดเจนมากยิ่งกว่าการอธิบายบนกระดาน เพราะการที่ได้เรียนรู้และลงมือทำจะทำให้เราจำได้และรู้จักคิดมากยิ่งกว่าเดิมและยังช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้อีกด้วย

ทักษะที่ได้รับ

ได้ทราบว่าการสอนแบบลงมือปฏิบัติจริงนั้นมันจะชัดเจนยิ่งกว่าการอธิบายเพราะเราจะมีส่วนร่วมในการเรียน การอธิบายนั้นควรอธิบายที่ไม่เข้าใจยากโดยการให้เด็กลงมือทำไปพร้อมๆกับครู การสอนแบบลงมือปฏิบัติยังช่วยให้เกิดการเรียนรู้ได้ดี

การนำมาประยุกต์ใช้ 

นำการสอนของอาจารย์ที่สอนมาปฏิบัติกับเด็กได้ในอนาคต และยังทราบอีกว่าวิธีการสอนที่จะทำให้เข้าใจมากขึ้นคือการสอนแบบลงมือทำ เราสามารนำวิชาคณิตศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ เช่นการที่เราจะสอนให้เด็กรู้จักการเปรียบเทียบอย่างเช่นตัวอย่างคือ
 - เรานับจำนวนกล่องนม 20 กล่องใส่ในกาละมัง ต่อนักเรียน 15 คน
 - ให้นักเรียนเข้าแถวมาหยิบนมคนละกล่อง
 -เมื่อเด็กนักเรียนหยิบครบทุกคนแล้ว จะทำให้เห็นว่านมเหลืออยู่ในกาละมัง 5 กล่อง
 -เราก็ถามเด็กว่า ที่นมเหลือเพราะอะไร ? จะทำให้เด็กเกิดการคิดวิเคราะห์ พร้อมหาเหตุผลมาตอบว่าเพราะอะไร

บรรยากาศในห้องเรียน

ห้องเรียนเป็นไปด้วยความสนุกสนานไม่ตึงเครียดเพราะการสอนของอาจารย์เน้นพัฒนาให้เราได้เรียนรู้ด้วยตนเองทำให้เราคิดและตอบปัญหากับอาจารย์ได้อย่างไม่ตึงเครียด ทำให้เกิดการอยากเรียนรู้

ประเมินวิธีการสอน 

วิธีการสอนแบบลงมือปฏิบัติทำให้เข้าใจง่ายมากยิ่งกว่าการเรียนการสอนแบบอธิบายเพราะทำให้ไม่อยากเรียน และไม่เกิดการเรียนรู้ การเรียนการสอนของอาจารย์ดึงดูดความสนใจและยังกระตุ้นให้เกิดการอยากเรียนรู้พร้อมกับให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรม

คุณธรรมจริยธรรม

- ตั้งใจเรียน
- มีมารยาท ไม่พูดเมื่ออาจารย์กำลังสอน
- รับผิดชอบงานที่อาจารย์มอบหมาย

การประเมิน 

ตนเอง: ตั้งใจเรียนไม่เสียสมาธิ พร้อมกับจดโน้ตย่อไว้เพื่อทบทวนความจำของตนเอง
เพื่อน: มีส่วนร่วมในการเรียนการสอน ตอบคำถามที่อาจารย์ถามได้ทุกคน ตั้งใจเรียน
อาจารย์ผู้สอน: อาจารย์สอนได้เข้าใจง่ายและกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ ไม่ตึงเครียดมากเกินไป เละอธิบายงานได้อย่างเข้าใจชัดเจน

สรุปวิจัย การพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่2 โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปHigh/Scope)

สรุปวิจัย

ชื่อเรื่อง:การพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรสําหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปที่ 2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป  (High/Scope)
 ผูศึกษาคนคว้า: นางศิริพรรณ  สิทธิพูนอนุภาพ 

สรุป

• คณิตศาสตรมีบทบาทสําคัญยิ่งตอการพัฒนาความคิดของคนเรา คณิตศาสตรชวยทําให้มีความคิดสรางสรรค คิดอยางมีเหตุผลคิดอยางเปนระบบและมีระเบียบแบบแผนสามารถวิเคราะหปญหาไดอยางรอบคอบตัดสินใจและแกปญหาไดถูกตองเหมาะสม 
• การเรียนคณิตศาสตรสําหรับเด็กปฐมวัยเปนการเรียนรู้ด้วยการสรางเสริมประสบการณ์ซึ่งเด็กจะเรียนรูไดจากการจัดกิจกรรมการจัดกิจกรรมจึงควรจัดในลักษณะ “การเลนปนเรียน”เพื่อพัฒนาทั้งดานร่างกาย อารมณ สังคมและสติปญญาไปพรอมๆกัน การสอนคณิตศาสตรใหไดผลดีควรสอนจากสิ่งที่เปนรูปธรรมหรือของจริงจะชวยใหเด็กเกิดความเขาใจอยางแทจริงหากเด็กไดลงมือกระทําดวยตัวเอง
• การเรียนการสอนแบบไฮ/สโคป  (High/Scope)  ตามแนวคิดของเพียเจท (Piaget)จะมีหลักการที่สําคัญคือนักเรียนสามารถเรียนรูไดจากการทํางานหรือปฏิบัติดวยตัวของนักเรียนเองโดยครูเปนผูใหการสนับสนุนความคิดของเด็กและกระตุนในการใชเหตุผลสําหรับการแกปญหาของเด็ก   
• การจัดกิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป (High/Scope)การจัดกิจกรรมการเรียนรูโดยนักเรียนไดลงมือทําโดยใชหลักปฏิบัติ3ประการคือการวางแผน (Plan)ปฏิบัติตามแผน (Do)และทบทวนการปฏิบัติ (Review)กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อใหนักเรียนมีความเขาใจและเกิดทักษะทางคณิตศาสตร การจัดหมวดหมู   การจําแนกเปรียบเทียบ  การเรียงลําดับ  การรูคาจํานวน เป็นต้น

     

จุดมุงหมายของการสอนคณิตศาสตรในระดับปฐมวัย

• สงเสริมความเขาใจเกี่ยวกับแนวความคิดทางคณิตศาสตร 
• สงเสริมความสามารถในการแกปญหา  
• สงเสริมเทคนิคและทักษะในการคิดคํานวณ 
• สงเสริมบรรยากาศในการคิดอยางสรางสรรค   
• สรางเสริมประสบการณใหสอดคลองกับความสามารถสวนบุคคล  

วิธีดําเนินการศึกษาคนควา  

การผูศึกษาคนควาได้กำหนดดําเนินการศึกษาเปนขั้นตอนดังนี้
1. ประชากรและกลุมตัวอยาง
2. เครื่องมือที่ใชในการศึกษาคนควา
3. การสรางและการหาคุณภาพของเครื่องมือ  
4. การเก็บรวบรวมขอมูล  
5. การวิเคราะหขอมูล  
6. สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูล    

ผลการวิเคราะหขอมูล  

การวิเคราะหขอมูลผูศึกษาคนควาไดเสนอผลการวิเคราะหขอมูลตามลําดับดังนี้
1. สัญลักษณ์ที่ใช้ในการนําเสนอผลการวิเคราะหขอมูล  
2. ลําดับขั้นตอนในการนําเสนอผลการวิเคราะหขอมูล
3. ผลการวิเคราะหขอมูล

ความมุงหมายของการศึกษาคนควา  

1.เพื่อพัฒนาแผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป(High/Scope)
2.เพื่อหาผลของการเรียนรูดวยแผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป (High/Scope)  
3.เพื่อศึกษาความสามารถในการคิดแกปญหาของนักเรียนชั้นอนุบาล2ที่ไดรับการจัดประสบกรณโดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป  (High/Scope)  

สรุปผล  

1.แผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปผลลัพธ์ที่ได้สูงกวาเกณฑที่ตั้งไว
2.นักเรียนชั้นอนุบาล2ไดรับการจัดประสบการณโดยใชกิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปมีความสามารถในการคิดแกปญหา

อภิปรายผล  

การศึกษาคนควาเรื่องการพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปสามารถอภิปรายผลไดดังนี้
1.แผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป แผนการจัดประสบการณที่ใช้ผานขั้นตอนการสรางอยางเปนระบบและมีวิธีการที่เหมาะสมโดยเริ่มตั้งแตการศึกษาเอกสารหลักสูตร ศึกษาทฤษฎี หลักการและรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน วิเคราะหและกําหนดโครงสรางของทักษะคณิตศาสตร์มีวิธีการเขียนแผนการจัดประสบการณที่เหมาะสมสอดคลองกับจุดประสงคการเรียนรู สาระการเรียนรู หลักการและรูปแบบการจัดกิจกรรมทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปที่ผูศึกษาคนควาสรางขึ้นเปนแผนการจัดประสบการณ์ที่มีประสิทธิภาพซึ่งเปนไปตามเกณฑที่ตั้งไว
2.ประสิทธิผลของการเรียนรูดวยแผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรนักเรียนชั้นอนุบาล2โดยใชกิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป นักเรียนมีความกาวหนาในการเรียนรู้        
3.นักเรียนชั้นอนุบาล2 ที่ไดรับการจัดประสบการณโดยใชกิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปมีความสามารถในการคิดแกปญหา ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากการจัดกิจกรรมเสรีเปนกิจกรรมที่เปดโอกาสใหเด็กเลนอิสระ มีโอกาสคิด แกปญหาใชเหตุผลและฝกปฏิบัติ ผูศึกษาคนควาไดจัดกิจกรรมที่มีความนาสนใจ รวมถึงการจัดสภาพแวดลอมที่เอื้อตอการจัดกิจกรรมและการเรียนรูของนักเรียนให้ผูเรียนไดเรียนรู       ดวยการลงมือกระทํา  เลน  สํารวจ  ทดลอง  จึงทําใหผูเรียนสนุกสนานในการรวมกิจกรรมตลอดเวลา และการมีสวนรวมของผูเรียนอีกทั้งยังกระตุ้นใหเด็กเกิดความอยากรู   อยากทํากิจกรรม  พูดชมเชยให กําลังใจแกเด็กเมื่อเด็กสามารถแกปญหา

ขอเสนอแนะ  

1.ขอเสนอแนะในการนําไปใช
1.1 ครูผูสอนในระดับชั้นอนุบาล2สามารถนําเอาแผนการจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรโดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปไปใชสอนได  
1.2 ผูบริหารควรสนับสนุนใหครูจัดประสบการณเพื่อพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรโดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคใหมากขึ้นเพื่อเปนประโยชนตอการพัฒนาการศึกษาระดับปฐมวัยตอไป
2. ขอเสนอแนะในการศึกษาคนควาครั้งตอไป
2.1ควรศึกษาการพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตรโดยใชกิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคปในระดับชั้นที่สูงขึ้นไป
2.2 ควรศึกษาการสงเสริมทักษะทางดานอื่นๆ โดยใช้กิจกรรมเสรีตามแนวคิดไฮ/สโคป